Amencemos o derradeiro día activo na India, unhas máis de cedo que outras, intentando vivilo como calquera dos outros, sen facernos moito á idea de que mañá destas horas todo esto quedará atrás. Sagayaraj sorpréndenos coa súa man na cociña, por se todas o queriamos levar de volta para a casa, agora… máis. Despois deste apetitoso almorzo un pouco diferente á comida habitual, algo esperado por todas transcorridos uns días da viaxe, poñémonos en camiño á universidades tras superar varios “atrancos” que ocuparon a gran mayoría da nosa maña: un enorme “momento indio, indio”, denominado así a estar un laaaargo rato esperando sen saber por que, ademais da visita a un dentista local.
Unha vez na universidade tivemos a oportunidade de coñecer e conversar con Manimekalai, directora do Centro de Estudios da Muller, e un grupo de alumnas. Ademais de recibir unha ampla e condensada lección sobre a situación da muller, tanto en Tamil Nadu como no resto da India, todas (ambas partes) tiñamos centos de preguntas que facernos, sorprendéndonos ás veces dos avances e outras non tanto. Clausuramos a visita coa foto de grupo de rigor e un saboroso coco tenro.

Unha vez na oficina, a nosa casa, toca comer apuradas, pois esta aquí unha muller con mans de artista que nos vai facer tatuaxes de henna nas mans. Unhas tras outra vai realizando pequenas obras de arte que nós miramos con desexo. Mentres tanto levamos a cabo a reunión co Proxecto da prevención da sida, onde compartimos impresións sobre a enfermidade. Chámanos a atención a diferencia entre os paises ó afrontar un mesmo problema: aquí, cos proxectos que se desenvolven, os afectados séntense apoiados e informados pero, pola contra, as veces recluídos socialmente. Os traballadores e beneficiarios contannos as súas experiencias, eso si, sempre cun sorriso. Esta é unha barreira difícil de saltar, unha loita na que cada vez se avanza máis pero difícil de chegar a gañar.
Unha vez rematada a reunión e decoradas as mans coa henna a todas aquelas que o desexabamos, poñemonos en marcha para facer as últimas compras na cidade de Tiruchi: roupa, pulseiras, tobilleiras, algunha que outra mochila… porque é imposible levarse tanto recordo no espacio co que contabamos. Esto mismo destacamos da experiencia vivida, dos recordos, de toda a información recibida, da relación entre nós e cos que nos rodean todos os días… eso non hai maletas que o encerren.

Rematadas as compras, dispoñemonos a ir cear á casa de Ambal (xa o sentimos como o noso pai adoptivo) e Manimekalai. Xusto ó chegar sorprendeunos o monzón, xa na porta da casa. Ceamos os doce arredor da comida, sentados no chan, como cada día, sorprendéndonos aínda polas doses de picante. Ó saír de volta a casa, a tormenta e a choiva amenazan cada vez máis e máis, mollamonos todas e atravesamos algún que outro “regato”. É tarde e a penas hai xente pola rúa, pero para nós, a auga e ben recibida, gústanos polo menos vivir ese momento. Ó chegar enfrontámonos co triste e complicado proxecto de facer a maleta de volta, intentar ordenar todo perfectamente… é bastante difícil.
Maña espéranos un día duro, física e psicológicamente: son mooooitas horas de furgoneta ata o aeroporto e anque temos ganas de tortilla de pataca, xamón serrano, baño e abrazos, énchenos de tristeza que esto remate. E non nos queremos facer á idea de que a despedida ten que ser un simple pero caluroso apretón de mans, sentimos a necesidade de achuchar a Ambal, a Sagayaraj, a Bobby… ímolos botar moito moito de menos.
**Aviso ás familias: botamosvos de menos e temos ganas de vervos, pero que non vos pareza tan raro que anque aquí somos de diferente cor e falamos outro idioma, non nos sentimos tan extrañas e parte da India vense con nós.
Todas coincidimos en que volveremos aquí algún día, e esperamos que así sexa.
Kitty